Platenspeler vinyl ruis verwijderen Audacity plug-in

Je staat voor je platenspeler. De naald zakt in de groef, de eerste tonen klinken.

Maar dan... dat eeuwige gesis. Ruis die je mooie vinyl plaat bederft. Je vraagt je af: kan ik dit weg halen?

Gelukkig is het antwoord ja. En het mooiste? Je kunt dit gewoon zelf doen.

Met een gratis programma en de juiste plug-in. Je hoeft niet meteen de beste platenspeler te kopen om van dat geluid af te komen.

Soms is het gewoon een kwestie van de ruis weghalen.

Wat is ruis verwijderen eigenlijk?

Ruis op vinyl is dat constante geluid dat je hoort. Het klinkt als een zachte sissende ademhaling.

Soms is het een laag geruis dat je bijna niet opvalt. Tot je het eenmaal hoort. Dan stoort het je ineens enorm. Deze ruis ontstaat door stof in de groeven.

Door krassen op de plaat. Of gewoon door de leeftijd van het vinyl.

Zelfs met de beste draaitafel ontkom je er niet aan. Een kofferplatenspeler heeft vaak meer ruis door de kleinere naald en de eenvoudige techniek.

Het doel is simpel: de ruis weghalen zonder het muzieksignaal aan te tasten. Je wilt niet dat je muziek dof of vervormd klinkt. Je wilt alleen dat gesis weg. Dat is precies wat een goede plug-in doet.

De tool: Audacity en zijn plug-in

Audacity is een gratis audio bewerkingsprogramma. Je downloadt het van de website. Het werkt op Windows en Mac.

Na installatie open je het programma. Je ziet een leeg scherm.

Dat is je canvas. Je sluit je platenspeler aan op je computer.

Gebruik een USB-verbinding als je draaitafel die heeft. Of een audio-interface met RCA-kabels voor oudere modellen. Zorg dat je de juiste drivers hebt geïnstalleerd.

Dan herkent je computer de platenspeler. In Audacity kies je voor 'Opnemen'.

Druk op de record-knop en zet je vinyl plaat op. Laat de eerste groef lopen. Je ziet een golfvorm verschijnen op het scherm. Dat is jouw muziek, inclusief de ruis.

Stop de opname na een stukje muziek. Nu heb je een bestand.

Dit is je bronmateriaal. Bewaar dit altijd. Je kunt later altijd terug naar het origineel.

De ruis verwijderen stap voor stap

De beste plug-in voor ruisverwijdering heet 'Noise Reduction'. Deze zit standaard in Audacity. Je hoeft niets extra te downloaden.

Handig, want je wilt gewoon snel resultaat. Eerst selecteer je een stukje ruis. Zonder muziek.

Bijvoorbeeld aan het begin of einde van de plaat. Of een stukje waar de muziek stil is.

Klik met je muis op dat stukje. Houd de muisknop ingedrukt en sleep. Het stukje wordt blauw.

Kies in het menu 'Effect'. Daar vind je 'Noise Reduction'. Klik erop. Een venster opent.

Kies voor 'Get Noise Profile'. Audacity analyseert nu je ruis. Het onthoudt het geluid van het gesis. Daarna selecteer je de hele track.

Of een deel van de muziek. Ga weer naar 'Effect' en kies 'Noise Reduction'.

Nu kun je de instellingen aanpassen. Begin met de standaardwaarden. Klik op 'OK'.

Het programma gaat aan de slag. Je ziet de golfvorm veranderen. De hoge pieken van de ruis worden kleiner.

De muziek blijft intact. Luister nu naar het resultaat. Druk op de afspeelknop.

Het gesis is weg. Of in ieder geval veel zachter.

Te veel ruis weg? Dan klinkt het kunstmatig. Te weinig?

Dan hoor je nog steeds het gesis. Speel met de drie schuifjes: Noise Reduction, Sensitivity en Frequency Smoothing. Een waarde van 12 dB Noise Reduction is een goed begin. Sensitivity op 6.

Frequency Smoothing op 3. Probeer verschillende waarden. Sla telkens een versie op.

Noem ze 'versie 1', 'versie 2'. Zo kun je later vergelijken welke het beste klinkt. Luister altijd met goede koptelefoon. Dan hoor je de details.

Alternatieven: software en hardware

Audacity is gratis. Er zijn ook betaalde programma's.

Adobe Audition kost €20 per maand. Het heeft geavanceerdere tools.

Maar voor de meeste vinyl-liefhebbers is Audacity meer dan genoeg. Zeker als je net begint. Je kunt ook hardware gebruiken.

Een audio-interface van Focusrite, de Scarlett 2i2, kost rond de €160. Deze versterkt het signaal van je platenspeler, al kun je ook kiezen voor een platenspeler met USB interface.

Minder ruis vanaf de bron. Dat scheelt werk achteraf. Een andere optie is een externe ruisverwijderaar. De 'Furman RV-1' kost ongeveer €100.

Dit apparaat zet je tussen je platenspeler en je computer. Het filtert ruis direct.

Handig voor oude kofferplatenspelers met veel achtergrondgeluid. Er zijn ook online diensten. 'iZotope RX' is een professionele optie.

Vanaf €29 per maand. Dit is voor mensen die echt hoge kwaliteit willen. Maar voor een simpele archivering van je vinyl collectie is Audacity met de Noise Reduction plug-in prima.

Praktische tips voor het beste resultaat

Begin altijd met een schone plaat. Gebruik een carbon antistatische borstel.

Veeg van de rand naar het midden. Dit verwijderd stof. Minder stof betekent minder ruis. Een schone naald is ook essentieel. Gebruik een naaldenborstel. Doe dit voor elke plaat.

Check je aansluiting. Een losse RCA-kabel geeft meer ruis dan een vaste verbinding.

Zit alles goed vast? Gebruik kortere kabels. Leg ze niet naast stroomkabels. Dat geeft storing.

Een goede platenspeler met een degelijke voorversterker helpt enorm. Luister kritisch naar de opnamekwaliteit en meet je opnamevolume. Te hard opnemen geeft vervorming. Te zacht geeft ruis.

Zorg dat de pieken in Audacity rond de -6 dB zitten. Dat is een veilige marge.

Je ziet de balk groen blijven. Rood is te hard. Bewerk in lagen.

Splits je track op. Haal ruis weg bij de stille delen.

Laat de luide delen ongemoeid. Dit geeft een natuurlijker geluid.

Je selecteert een stukje, past de Noise Reduction toe, en doet het volgende stukje.

Het kost tijd, maar het loont. Luister altijd na. Zet je beste platenspeler aan. Of sluit je hoofdtelefoon aan. Luister op verschillende volumes.

Ruis verdwijnt soms bij laag volume. Test het echt. Je wilt geen muziek verpesten met te agressieve filtering. Archiveer je werk.

Sla het originele bestand op. En de bewerkte versie.

Gebruik een externe harde schijf. Of een cloud-dienst. Je vinyl collectie is je schat. Bescherm die. Met deze stappen haal je het meeste uit je platenspeler. Zo kun je zelfs je vinyl collectie streamen via Plex zonder ruis. Alleen maar muziek.