Platenspeler platenmat reinigen vlekken verwijderen

Een platenmat is de plek waar je vinyl letterlijk en figuurlijk rust.

Het is een stukje textiel of schuim dat je op de draaitafel legt, onder je plaat. Die mat zorgt ervoor dat de plaat vlak blijft liggen en niet krast.

Zonder een schone mat loop je het risico dat stof en viezigheid direct op je vinyl terechtkomen. Dat leidt tot een dof geluid en extra slijtage aan je naald. Je platenspeler is een gevoelig apparaat. Of je nu een simpele kofferplatenspeler hebt of een dure, high-end draaitafel, de mat is cruciaal voor de weergave.

Vies vinyl klinkt minder helder en je naald slijt sneller. Een schone mat is dus essentieel voor het behoud van je collectie en je geluidsset.

Waarom is een schone platenmat zo belangrijk?

Stof is de grootste vijand van vinyl. Een platenmat trekt stof aan, net als je kleding.

Als je een plaat erop legt, wrijft dat stof in de groeven. Dat hoor je terug als een constante ruis of een dof geluid. Door de mat regelmatig te reinigen, verwijder je dit stof voordat het je plaat bereikt.

Vuil op de mat kan ook statische lading veroorzaken. Statische elektriciteit zorgt ervoor dat stof blijft plakken en kan zelfs een kleine schok geven aan je naald.

Dit is niet goed voor de naald en verstoort het geluid. Een schone, statische vrije mat zorgt voor een rustigere weergave. Er zijn verschillende soorten matten: vilt, kurk, rubber en leer. Elk materiaal heeft specifieke eigenschappen.

Een kurkmat dempt trillingen goed, terwijl een rubberen mat makkelijker schoon te maken is. Vuil hecht zich anders aan elk materiaal. Daarom is het goed om te weten wat voor mat je hebt voordat je begint met schoonmaken.

De juiste spullen verzamelen

Je hebt niet veel nodig om je platenmat schoon te maken. De meeste spullen vind je waarschijnlijk al in huis.

Het gaat vooral om zachte materialen die geen krassen maken. Gebruik nooit schurende schoonmaakmiddelen, want die beschadigen het oppervlak. Wat heb je nodig?

• Een zachte borstel (speciale platenborstel of een zachte schoenborstel).
• Een microvezeldoek (zonder pluizen).
• Een milde zeepoplossing (liefst groene zeep of een speciale matreiniger).
• Water (lauwwarm).
• Een zachte handdoek om op te leggen.

Als je een kofferplatenspeler hebt, is de mat vaak vastgemaakt. Check even of je hem er makkelijk af kunt halen.

Bij een losse draaitafel is dit meestal het geval. Het werkt het makkelijkst als je de mat van de platenspeler kunt halen. Zo kun je overal goed bij.

Stap voor stap schoonmaken

Begin altijd met het verwijderen van los stof. Leg de mat op een schone, droge ondergrond.

Gebruik de zachte borstel om voorzichtig over het oppervlak te gaan. Werk in een rechte lijn of een cirkel, afhankelijk van de vorm van je mat. Druk niet te hard, je wilt het materiaal niet beschadigen.

Is het stof weg, maar zitten er vlekken op? Dan is het tijd voor een vochtige reiniging.

Meng een klein beetje groene zeep met lauwwarm water. Doe dit in een kommetje.

Doop een hoekje van de microvezeldoek in het water en wring deze goed uit. De doek moet vochtig zijn, niet doorweekt. Veeg nu voorzichtig over de mat. Doe dit in de richting van de nerven of textuur van het materiaal.

Bij een viltmat moet je oppassen dat je niet te veel water gebruikt, omdat het materiaal dit opneemt en langzaam droogt. Bij rubber of leer kun je iets steviger wrijven om vlekken te verwijderen.

Herhaal dit totdat de vlek weg is. Laat de mat volledig drogen voordat je hem teruglegt op je draaitafel. Dit duurt bij vilt soms een paar uur.

Leg hem plat neer op een schone handdoek. Zet hem niet in de zon of bij een verwarming, dat kan het materiaal uitdrogen of kromtrekken.

Specifieke materialen en methoden

Niet elke mat is hetzelfde. Een kurkmat is poreus en kan water opnemen.

Gebruik hier niet te veel water bij. Een vochtige doek is vaak al genoeg.

Voor hardnekkige vlekken kun je een speciale kurkreiniger gebruiken, verkrijgbaar bij audiozaken voor ongeveer €10 tot €15. Een rubberen mat is stevig en makkelijk te reinigen. Je kunt hem zelfs afnemen met een natte doek met een drupje afwasmiddel. Rubber is waterbestendig, dus je kunt hem zelfs onder de kraan afspoelen.

Droog hem daarna wel goed af, want waterdruppels kunnen op je platenspeler terechtkomen.

Viltmatten zijn het meest gevoelig. Ze houden stof vast en zijn moeilijker schoon te maken. Een speciale borstel met zachte haren is hier ideaal.

Voor vlekken op een viltmat kun je een speciale textielreiniger gebruiken. Test altijd eerst op een klein, onzichtbaar stukje van de mat om te zien of de kleur verandert.

Leer is een luxe optie voor high-end draaitafels. Reinig leer met een speciale leerverzorging, vaak te koop bij schoenmakers of lederwinkels.

Gebruik geen water en zeep op leer, dat maakt het hard en broos. Een goede leerverzorging kost tussen de €5 en €20 en gaat lang mee.

Prijzen en opties voor nieuwe matten

Als je mat te vies is of beschadigd, kun je een nieuwe kopen. Voor het wegwerken van beschadigingen aan de behuizing kun je de platenspeler carrosserie herstellen.

Er zijn veel opties, afhankelijk van je budget en platenspeler. Een simpele vervangende mat voor een beginnende platenspeler kost tussen de €10 en €20. Deze zijn vaak van rubber of vilt, maar je kunt ook andere plastic onderdelen vervangen. Voor de serieuze liefhebber zijn er matten van hoogwaardig materiaal.

Een Acryl mat (van merken als SoundSupport) zorgt voor een helder geluid en is makkelijk schoon te houden. Deze kosten tussen de €40 en €80.

Een goed voorbeeld is de SoundSupport acryl mat, die vaak past op de meeste draaitafels.

Kurk is een populaire keuze voor vinyl platenspelers vanwege de warme klank en demping. Merken als Corkmat of gespecialiseerde audiofabrikanten verkopen deze matten vanaf €25 tot €60. Ze zijn duurzaam en geven je plaat een stabiele ondergrond.

Wil je het beste van het beste? Dan kies je voor een leer of speciaal composiet materiaal.

Deze matten zijn te vinden in de hogere prijsklasse, vaak tussen de €70 en €150. Ze worden vaak gebruikt bij de beste platenspeler modellen om de prestaties te maximaliseren. Denk hierbij aan merken als Origin Live of Clearaudio.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Voorkomen is beter dan genezen. Zet je platenspeler altijd af met de bijbehorende stofkap als je hem niet gebruikt, of lees hoe je een platenspeler veilig kunt opbergen.

Dit voorkomt dat stof op de mat en de platen terechtkomt. Zelfs in een gesloten kast is stof een boosdoener.

Gebruik een anti-statische borstel voordat je een plaat opzet. Veeg altijd van het midden naar de buitenrand. Dit verwijderd stof uit de groeven zonder het in de mat te drukken. Een goede anti-statische borstel kost ongeveer €15 tot €30.

Leg nooit eten of drinken in de buurt van je draaitafel. Een ongeluk zit in een klein hoekje en vloeistof op je mat is moeilijk te verwijderen.

Als er toch iets morst, maak de mat dan direct schoon met een vochtige doek en droog hem grondig. Controleer je mat regelmatig op slijtage. Een versleten mat kan je plaat beschadigen of zorgen voor onevenwichtige weergave.

Door je mat schoon te houden en goed te verzorgen, verleng je de levensduur aanzienlijk. Zo geniet je langer van je vinyl collectie.